Plein

Nij fers fan Yttje Cnossen.

 

Foto: Geart Tigchelaar

 

Plein

plein, stiennen, klinkerts 
op ’e knibbels stik foar stik 
te plak skikt ta in patroan 
fan figueren mei elkoar dûnsjend
yn waar en wyn

plein dêr’t dúst en dwarrels, 
blêden en papierkes
mei in twirre bedarje
ûnder de buksushaachjes 
by nacht en dei

plein mei tûzen fuotten trêde
mei hûnderten fjilden betrape 
fan eltsenien dy’t fljocht
op in paad nei earne oars
moarns en jûns

plein, romte fan stilte
de klank fan klatterjende klompen 
draacht hjir langer net mear
it wurd is ferstomme
yn sizzen en swijen

plein, plak fan praat
twa manlju op in bankje
eidzje it fjild fan ’e sibben oer
de nammen wurde neamd
by libben en dea

plein, homeie foar de jongerein
dy’t longerjend nei de wolkens 
mei it mobyltsje yn ’e oanslach 
it hegerop siket 
hjoed en moarn

 

Lul op in drumstel

Dichter en drummer Geart Tigchelaar sil jûn optrede by IepenUp yn Neushoorn yn Ljouwert. Tema fan ‘e jûn is ‘Friese Lente‘, dat omskreaun wurdt as in wike fol Fryske popkultuer as stalekaart fan wat Fryslân te bieden hat. ‘Lul op in drumstel’ is ien fan de twa fersen dy’t er foardrage sil.

 

Foto: Geart Tigchelaar

Iensum

Op 4 maart 2020 lies Dichter fan de moanne maart Carla van der Zwaag it fers Iensum foar by IepenUp. It tema wie ‘Iensumens’. Dit is har earste moannegedicht.

 

Foto: Omrop Fryslân
Iensum

Ik swim rûntsjes
Tusken wjirjend wier en
Stiennen hûske

Ferrinnewearre slacht myn hert 
Grien bemoaze út

Yn beslein finsterglês
Skowe minsken troch it byld
Ik krij op tiid myn wiet en drûch
Folgje harren mei ferwielene loaits

Drinzge fan it leauwen;
Alles komt goed
wachtsje ik op de kattepoat
Dêr’t ik myn libben einlings
Oan jaan en bediele kin.

Kloof

Edwin de Groot wie ôfrûne woansdei de RIXT-dichter dy’t meidie oan de útstjoering fan IepenUp oer de kleau tusken de Rânestêd en de provinsje. Hy skreau syn bydrage ûnder de útstjoering en lies dy foar as útsmiter fan ‘e jûn.

Edwin de Groot, foto Syds Wiersma
Kloof

Ik doen op deze avend over de kloof tussen de Randstad en de provinsje dit stukje mar eefkes in ut Feansters. Stadsfries is in moai kompromie tusken ut Frysk en ut Hollaans.

Bedankt Josse, Josse fan de sifers over sosjale geografie. Ik weet nou wat of ik bin; in geoneutrale middenlander, soa as alle mênsen út Heerenfeen.
Wy kregen daar in de jaren tachtig te maken met in ferbeterfiesie,
ut ouwe spul moest fut, strakke nieuwe gebouwen moesten der kome. Ut ouwe Postkantoar plat, de Watertoren oek en de ouwe steentsjes waarden ferfongen door glad, griis granyt.
Soa strak as de klikobakken achter de stoepraand yn de Biblebelt.
We hewwe der in C&A foor terugkregen toen en in H&M. In Hema hadden we al. Soa leken we moai op Alphen a/d Rijn, Meppel, Culemborg en Almelo; geen kloof te bekennen.
Miskien oek mar goed, want neffens Marijn fan ut FSP is ut oek niet heel intelligent om in kloof siën te willen.

Foto Syds Wiersma

Mar dat wil ik nou just; in kloof, in groate, maanske kloof.
Ik wil helegaar niet lieke op Almelo en oek niet op de Randstad.
Al helemaal niet as de mênsen daar denke dat krekt wy fan de raand fan de wereld falle.
Naar ut Noarden reize skynt altiten langer te wezen as omgekeard.

Marijn hat it oek over de Friese Paradox; wy bungele faak onderan listkes en binne toch frijwat gelukkig. Laat my dan noch in paradoks inbrenge. Ik wil in kloof, wat ik al sy, in groate, maanske kloof, mar dan tegelyk één met bruggen. Dit met Leibnitz in gedachten: Laat de werelden elkaars verworvenheden delen.
En met in anfulling ala Descartes derby: Niet allenich “Ik denk, dus ik ben” mar oek “Jij bent, dus ik ben”. We make mekaar.
Hou fan dysels en hou fan mekaar.
Liefde kan prima in de ferskillen sitte.
Soa as troebadoer Timo (út Meppel) krekt al song: It doesn’t have to be so hard.

trije opdrachten

Joël Hut lies it folgjende fers foar by de útstjoering fan Iepen Up op 19-02-20.

It tema wie Other.Wordly, de titel fan de nije tentoanstelling yn it Fries Museum oer de see en benammen ek de geheimen en de myten fan it djipseelibben.

trije opdrachten

opdracht 1

de dichter, wat sei er?
a) in goeie atlas
kent de djipten fan alles
b) in kweade atlas
kent de djipten fan alle
seeën

m?
it twadde
ginien hie it witen
jo ik?

opdracht 2

de see wurdt
tot op e bodem
útsocht
wat swemt dêr net?
in hengel-, in fangtosk-,
in djipsee-inkt- of
in lantearnfis?

m?
it swemt der allegêr
wisten jo dat?
ginien ik net

opdracht 3

nei de hemeldrager
hite de weareldkaarten
want sommige djipten
mutst noch steeds
in titaan för he
welke soart
is noch net ûntdekt?

m?


O SEEDAK Ssss

Understeand gedicht fan Syds Wiersma lies de dichter op 19-02-20 by IepenUp Live foar. Wiersma hat it fers foar in part ek ûnder de útstjoering skreaun . It tema wie Other.Wordly, de titel fan de nije tentoanstelling yn it Fries Museum oer de see en benammen ek de geheimen en de myten fan it djipseelibben.

Osedax is in soarte fan boarstelwjirm dy’t op ‘e boaiems fan ‘e djipseeën de bonkerakken fan sonken walfisken fermôget.

Osedax, Fries Museum

 

O SEEDAK Ssss

Fan ljocht gjin weet
Yn it grom fan de tiid begroeven
Of is it
Yn de widze fan de see

Fermôget boarstelfolk
Us skjinne bonken
In libbensrêd yn ’t djipst besonken
Ea
Komt it wer
Omheech

Krôljen, krûpen, kreveljen

Earne bedizene mei dat frjemde hearskip
Libbensgeast

Net in plak foar Afrodite
Nee dat kâld en skimerich boaiemplebs
Noch fier fan in foetus

In ivichheid foar’t de skulp
Treaun fan wyn mei har deryn
Syprus fine kin

Mar god, dan hast ek wat
Har dûbelferskining fan sêft wâljend
Flaaks en fleis
Fingerspoar tusken blabzich ripe
Búk en bilbonken, drippend
De glâns fan it ôfsobbe
Ljocht fan de ribbe
Sy
Ut fallen walfisken
Nommen

Boarstelwjirms
Dêr’t ik âld en djipwei jim bleaun bin
Glydzje ik har skûl
Fan waarme hûdploaien yn

Wêr’t al mar oars
It wurd it byld it omskot
Opdold wurdt

En

Ta drinkeldeaden
Bepluze
Behimmele
Bekoarre

As wiene it de genitaliën
Fan Oeranos
Syn kastrearde himelbestoarmers

O seedak sssss
It skom út it grom

Guon djipten
Moatst noch altyd in Titaan foar ha
Wolst de fersmytlingen
Ut ’e burokrasy fan deadsingels rêde

Tiidleas fermôgjen
Oerstadige berte
Fan har hom-en-gromliif

Dat de wyn ús kant út sylt

© Syds Wiersma

Noat: De rigel ‘guon djipten moatst noch altyd in Titaan foar ha’ is in sitaat út it gedicht dat Joël Hut earder op ’e jûn foarlies.