Wêr wie hy?

Hjoed, wylst Ajax de kop der wer by skuorre moat, in light verse fan Syds Wiersma oer it drama fan ôfrûne wike, dat yn him in earder trauma losmakke.

Wêr wie hy?

Cruijff koe net kieze, siet dêrboppe al
oer Ajax-Barça te kedizen, hie der
nachtmerjes fan en rúzje mei de bal,
lykas yn ’74 doe’t hy, de grutte lieder
de leie kwyt wie und das Spiel ferlier.
En no de Tommies dy’t him skonkjebrekke.

Earst Anfield dêr’t de koaren wittefier
– you ‘ll never walk alone – Messi delstekke.
Mar dan de grutste oplawibus thús:
Arena healwei wis hast fan finale
sjocht âljend Lucas Moura liepe lús
in hattrick skoaren, eagen achter sjalen.

De geast fan Cruijff, dy sânde, achtste maaie
wie út ‘e flow en koe mar herten feie.

© Syds Wiersma

Wizer de hope foarby

Simon Oosting is ús dichter fan de moanne maaie. Hy ferbliuwt dizze wiken yn ’e skriuwersarke op de Feanhoop. ‘De fûgelwacht-ôfdieling Nij Beets/De Feanhoop hie it jierferslach 2018 yn de bus dien. Ik lies dat de sifers oer it tal greidefûgels alderferskuorrendst min binne. En myn eigen ûnderfining haw ik yn it taheakke fers beskreaun.’

Wizer de hope foarby

It Feanhoperlân leit yn grut ferskaat Greiden net-meand
en meand oeral sompige mieden en rûnom stiltelân
It wetter is skjin de loft berûn mar fol fan fûgels Alle
guozzen seach ik en sels slykwilsters en in inkelde leppelbek
en se sizze dat de see-earn yn ’e Alde Feanen piken hat

Hieltyd fierder hieltyd hurder gie ik op myn fyts om te finen
Mar yn trije lange dagen trije ljippen en it skries-skries-skries
hearde ik allinne fan efter de beammen De ljippen wiene wyld en
sloegen net op de swarte krieën En dy iene skries koe ik net sjen

Ik besleat ta in dei fan rou
Noch ienris tinke dat se oeral wiene
de maitiid werom komme lieten

En dan nim ik it ferlies en sil ik swije
want kleie betsjut hoopje
Swije is witte fan de hope foarby

De Feanhoop, maaie 2019

Stil

In gedicht fan Anne Heegstra oer konsintraasjekamp Ravensbrück, dat se in pear jier lyn besocht. It frouljus- en bernekamp leit boppe Berlyn oan in idyllysk marke, mei oan de oare kant it stedsje Fürstenberg/Havel. Tusken 1939 en 1945 waarden yn Ravensbrück de finzenen, ek út Fryslân, ynset as twangarbeider foar it meitsjen fan SS-unifoarms en foar de Siemens fabriken.

Stil

fan tûken, keal en neaken
dript hert-ritmysk de ellinde
om’t hàrren wêzen west hat
wylst sy noch altyd binne

fertrape bernelûden skrieme
yn kriezjende sintels
en it stikeltried dat gûlt
om ferfleine libbens

safolle sielen, sa oerweldigjend
hinget harren lûdleas razen
foargoed yn ferneatige stilte
fan Frauenlager Ravensbrück

© Anne Heegstra

hoe hâld ik fêst wat my ferlit

In nij gedicht fan Willem Abma. Dit seit er der sels oer: “By it âlder wurden, leit it ûnthâld ûnder fjoer. Ik sjoch it om my hinne en ik merk it sels. Reflektearje, lit stean skriuwe as âldere oer it ferskynsel fan ferjitten, der sit wat paradoksaals yn. Ik ha it besocht te dwaan mei in fers.”

hoe hâld ik fêst wat my ferlit

mei ik de pinne noch tille en skriuwe
as ik net by my hâld wat ienris djip yn it ûnthâld
no djipper noch yn ferjitnis bedobbe sit
en taast en rik nei nammen dy’t ik net mear wit.

by it fallen fan ‘e jûn sjoch ik de fûgel op in tûke.
hy teart de wjukken op wurdt suver wei yn ‘t blêdte.
de fûgel sliept en ik doch ek de eagen ticht en slûgje.
ik dream en lis wat my ûntsketten is ûnder syn wjukken
tsjin in hert dat kloppet en druk him súntsjes tsjin my oan.

by it lemieren fljocht er de beam út,
wat ik by him dellei, fljocht mei him mei.
wat my fergetten is, sil my yn fûgelflecht ûnthâlde.

© Willem Abma

Oer kanarjes

Hjoed it twadde moannegedicht fan ús dichter fan april Gerrit de Vries.

 

 

Oer kanarjes

eartiids yn de koalemyn
hong in koaike yn de galerij
siet efter traaljes in kanarje

koalmonokside
tekoart oan soerstof
myngas wie in gefaar

de mynwurkers wisten
as it fluitsjen ophold
dat der wat net doogde

beppe hie twa kanarjes
Piet en Jubel
oant op in dei de boarre
hja fuorre Piet sjongsied

sêd siet er te jubeljen
op syn stôk
doe’t beide âld wienen
foel er dêr ôf

in skries huft him
de snaffel stikken
siket nei iten
dat der net langer is

op de útdrûge grien
monotoane hûngerpôle
draaft in pyk op ‘e flecht
him út de liken

doch mar krekt
as is alles yn oarder
in greide is gjin koalemyn
in skries is gjin kanarje

Iepen Joadske Huzen / Huzen fan Ferset

Hjoed yn Ljouwert is it Open Joodse Huizen/Huizen van Verzet. It evenemint begjint fanmiddei om 13.00 oere by it Vossepark. Dêr wurdt in ynfopaniel ûnthuld ta oantinken oan de tsien Ljouwerter Joaden dy’t op 11 april 1942 weifierd waarden. Hjir fine jo it programma fan Open Joodse Huizen fanmiddei.

Doe’t Syds Wiersma yn maaie 2018 dichter fan de moanne by RIXT wie, skreau er it gedicht Noardersingel 58. Dat is it hûs yn Ljouwert dêr’t Aron Dwinger wenne. Aron Dwinger wie ien fan de tsien foaroansteande Joadske manlju dy’t de SD oppakke liet, nei’t in skoaljonge yn ‘e nacht fan 10 op 11 april fiif buordsjes mei ‘Voor Joden verboden’ by de yngong fan it Vosseparkje weihelle. De manlju waarden oerbrocht nei kamp Amersfoart. Fan de tsien komt gjinien werom. Aron Dwinger stjert oan in hertstilstân yn kamp Amersfoart. De oare njoggen komme om yn de ferneatigingskampen. It ferhaal oer dy tsien earste martlers fan Ljouwert, sa’t se neamd wurde, kinne jo hjir neilêze yn in artikel fan Auke Zeldenrust yn de Ljouwerter Krante fan freed 19 april. 

Hjir fine jo it gedicht Noardersingel 58

 

Fermoarde en fermeald

Op 13 maart 2019 lies Willem Abma dit kranteberjocht. In pear dagen letter skreau er der in gedicht oer.

© AFP

Fermoarde en fermeald

Fan albino’s wurde geloksdrankjes makke
foar politisy dy’t ferkiezingen winne wolle
yn lannen yn Afrika, Malawi bygelyks.
Manlju, froulju en baby’s mei in wite hûd
sûnder pigmint wurde ûntfierd en fermoarde.
Earms en skonken wurde har ôfhakke
soms as se noch libje, ja, soms as se noch libje.
Har wurde de bonken, it hier en fleis fermeald
en ta geloksdrankjes broud en tsjoend en
foar grou jild ferkocht troch medisynmannen.

Ik lies dit op side trettjin yn in moarnskrante;
op de foarside gie it oer de Brexit Brexit Brexit.
De dagen dêrnei ha ik oer dit berjocht neat mear lêzen.
Gjin lêzer dy’t reagearre, gjin redaksjoneel kommentaar,
gjin kollumnist; neat neat neat. Is it te grouwélich?

Bin ik no gek as ik wurden jaan wol oan wat ik lies?

© Willem Abma

in bult stiennen in stiennen bult / Notre-Dame de Paris

Geart Tigchelaar en Syds Wiersma skreaunen dizze wike elk in gedicht oer de Notre-Dame, Geart in fisueel fers en Syds in sonnet. De fersen foarmje in soarte fan twalûk en sa publisearje wy se dêrom ek.

   In bult stiennen In stiennen bult

© Geart Tigchelaar

 

Notre-Dame de Paris

In tsjerke hat wat fan in mins, fan bûten
sa faak fasade fan fertoan, dêr’tst meast
de hichte net fan krijst, mar as de fuotten
it skimerige skip troch slûpe, hearst

in stap fan pine en treast of sokssawat
dat sûnder datst it woest der is, ferealens
sa fielt it soms, op ’t kleurich ljocht fan God
syn soan dy’t opstie út in stee fan fealens.

Us Leaffroulju weitsjend oer dy wrâld
dy’t seit dat brea en wyn yn bloed en lichem
fan ’t omgeand heil feroarje, sykje hâld

as hja, de Keningin, de fik yn fljocht
want mear as erfgoed giet mei har nei gychem,
hjir wurdt in mem opnij nei ’t krús ta brocht.

© Syds Wiersma

Semana Santa

Hjoed op Goedfreed it earste moannegedicht fan Gerrit de Vries, ús dichter fan de moanne april. ‘Semana Santa’ rekket oan guon aktuele saken dy’t yn dizze Goede Wike, de wike foar Peaske, plakfûnen.

Semana Santa

yn Southampton is it krekt
120 jier lyn dat Mary Anne Rogers
har libben joech foar oare passazjiers
fan fearboat Stella
God nim my
rôp hja doe’t it skip
yn de weagen ferdwûn

te uzes skrast in boreale ûle
slacht de heakken yn in lytse mûs
dy’t pipet dat God grut is
as de jûn falt slacht de ûle
wjukken út fiert ús de nacht yn
dat er mar fier fleane mei
messias fan Minerva op de rêch
swetsend oer de ûndergong
hiel fier it noarden yn

yn Vigo is de wike hillich
slane manlju mei pearse puntmûtsen
de iuwen lâns stap boem
stap boem op trommels
lûke in âlde Messias op in ezel
op in karre de krúswei bydel
stiet it folk mei palmblêden
en farske tûken Hosanna

yn Parys baarnt de Notre-Dame
mar de toarnekroan is rêden
en de wyn foar it lêste nachtmiel
kin noch skonken wurde
yn âlde gouden tsjelken

yn Amsterdam springe
kreas blanke ûnferstannen
op en del want Ajax
en op Skiphol wurde tulpen
yn in oare fûgel ynladen
foar stêd en wrâld

in maitiid as gjin oar
in maitiid as altyd
de palmtûken
kinne it jiskefet wer yn

Fergetten gongen

Hjoed in (anty-)maitydsfers fan Ypie Bakker, dy’t har foarige wike
oansleat by RIXT.

Fergetten gongen

Se omklammet in tas mei dierbere skatten
bûsdoek, âld kaai – It sulver hat se earne
bedobbe, seit se. Se is ferjitten wêr, ’t is al lang wei.

De moasgriene jas flabberet om it bonkige liif
op skuon fan keunstlear – want in ko mei net
dea – doarmet se troch fergetten gongen.

Juster wie ’k noch har bern,
hjoed bin ik mem en moarn
miskien samar in frou.

Oant oare kear, groetsje ik
en blaas har in tút.
Eagen fan glês rinne my nei.

Se sizze dat it maitiid is, ik fiel it net.
’k Wol it grien de grûn wol ynwâdzje
en snau tsjin de fûgels fan hâld jim de bek.