Fryslân DOK “It Wurd Wat”

“Mei allegearre literêre inisjativen, in aktyf dichterskollektyf, in kommende en geande Dichter fan Fryslân dy’t stevich fan him hearre liet, in literêr festival dat wurdearring kriget, ôfrûne hjerst tsien Fryske dichters op lanlike TV, in Fryske Dichter des Vaderlands en as útsmiter, de takenning oan Ljouwert fan de titel City of Literature, liket it wol as hat de poëzy yn Fryslân it fjoer oanstutsen.”

Yn Fryslân DOK ‘It Wurd Wat” bringt Bart Kingma nije ûntwikkelings fan poëzij yn Fryslân yn byld oan de hân fan ynterviews mei ûnder oare RIXT-dichters Tsead Bruinja (Dichter des Vaderlands) en Grytsje Schaaf.

De dokumintêre is yn it wykein fan 22-23 febrewaris by NPO2 en Omrop Fryslân te sjen, mar is fansels ek online te finen.

KfdK Arno Brok nimt printeboek Kening & Kening yn ûntfangst op Falentynsdei

RIXT-dichters Kate Schlingemann en Jetze de Vries sitte freedtemiddei op Falentynsdei klear om minsken te helpen by it skriuwen fan in leafdesgedicht. Se dogge dat yn de Afûkwinkel tusken 16.00-17.30 oere. Dêr fynt om 16.00 oere de oanbieding plak fan it printeboek Kening & Kening oan de Fryske Kommissaris fan de Kening Arno Brok. It giet om in werútjefte. Tweintich jier lyn waard Kening & Kening fan de makkers Linda de Haan en Stern Nijland foar it earst útjûn. It boek is dêrnei al yn tolve talen ferskynd.

Sjoch hjir foar it hiele parseberjocht.

Nij ûndutsen brieven Rixt online

Nij ûndutsen brieven Rixt online

Ofrûne simmer waard it Frysk Dichterskollektyf RIXT ferrast troch in skinking fan dichter Koos Hagen (1939) út Amstelveen. Yn ’e neilittenskip fan syn heit ds. J.C. Hagen sieten fjouwer hânskreaune brieven fan dichteresse Hendrika Akke van Dorssen (1887-1979), bekend wurden ûnder it pseudonym Rixt. Koos Hagen woe dy brieven ta hawwe oan it Frysk dichterskollektyf, om’t de Grouster dichteresse de nammejouster en beskermfrou fan it kollektyf is. Hjoed, op de 41ste stjerdei fan Rixt, biedt RIXT de brieven fan har nammejouster oan Tresoar oan. De brieven binne digitalisearre en kinne hjir neilêzen wurde.

De brieven datearje út 1965/66. Oanlieding binne fragen fan ds. Hagen oan Rixt oer passaazjes út De gouden rider, har dichtbondel dêr’t se yn 1952 de Gysbert Japicxpriis foar krigen hie. Hagen wie earder dûmny yn Ljouwert en krige it Frysk dêr aardich yn ’e macht. Mar hy kin net alles neikomme as er yn de simmer fan 1965 De gouden rider yn syn wenplak Rotterdam oan it lêzen is. Hy beslút earst syn ljocht by kollega-dûmny F. Dykstra út Hijum op te stekken. Dy stjoert him in wiidweidige brief mei ferskate oersettings en ferklearrings fan wurden en rigels út Rixt har bondel. Mar op guon punten kin er Hagen net foldwaande helpe. Dy beslút om de dichteresse sels te benaderjen. Hy siket har adres op yn it tillefoanboek en skriuwt har in brief. Sa begjint in koarte korrespondinsje, mei Rixt yn de rol fan útlizzer fan guon fan har gedichten en ynlieder yn de Fryske literatuer.

Benammen yn de earste beide brieven fan Rixt (6 oktober 1965) steane in pear moaie passaazjes dy’t ús djipper yn de tinkwrâld fan de dichteresse bringe. Sa skriuwt se:

‘Kon ik u de verzen maar voorlezen! Want wanneer men de klank van de woorden hoort wint het vers zo in waarde. Spreekt u voor u zelf het woord “joun” en “jountiid” eens uit. Klinkt dat niet heel mooi?’

In eintsje fierder bekent se dat it wurd ‘fearrichheit’ in neologisme is: ‘dat woord heb ik zelf bedacht’. Se set it oer as ‘vedererachtigheid’. Persoanliker wurdt it oan ’e ein fan it brief. Nei’t se in eigen Nederlânske oersetting fan har gedicht ‘Op de grins’ jûn hat (GR, s. 55), dat begjint mei de strofe:

As ik nei de ierde opriis moarns bitiid
stiich út geheimich, ûntrochgroune wiid,
dêr, op ’e grins, troch nacht-súv’re eagen hinne,
skôgje ik it libben, en de bylden binne
sá neaken en sá transparant dat ’k wit:
as ’k ienkear kenne sil, dan is ’t as dit.

skriuwt se Hagen it folgjende: ‘Ik heb het gevoel dat ik, als ik ’s morgens wakker word, het dichtst bij mijn zuivere zelf ben. Dan weet ik wat ik anders niet weet. Ik kan heel moeilijk een besluit nemen. Hoewel ik niet veel voel voor astrologie, er wel eens wat om lach, toch voel ik mij zelf zeer sterk een Libra. Wikken en wegen, de dingen van alle kanten bekijken […] Het nemen van een besluit stel ik vaak uit tot dat moment van het wakker worden dat ik in “Op de grins” beschreven heb.’

Hagen antwurdet dat er ek in Libra is, en him dêrtroch miskien wol oanlutsen fielt troch de fersen fan Rixt, mar mei dit ferskil: ‘Mijn uur is dat van de late avond. Ik ga in het avonduur straks uw verzen herlezen.’

Yn har twadde brief jout Rixt in oersjoch fan Fryske proazawurken dy’t se Hagen oanriedt. Oer Anne Wadman seit se: ‘Een scherpe geest deze A.W.. Hij heeft de Friese literatuur mede op hoger niveau gebracht.’ En se neamt it krekt ferskynde As in skaed: ‘Van de nog heel jonge R.K. schrijver Teije Brattinga […] een debuut dat wel wat belooft.’ By de brief stjoert se inkelde tydskriften en kranteknipsels mei, mar ek wat ynformaasje oer Dr. Giacomo Prampolini, dy’t in pear fersen fan har yn it Italjaansk oerset hat.

‘Pioggio’ (Rein – GR, s. 35) is opnommen yn diel V fan Prampolini syn Storia Universale della Letteratura (7 dielen), dêr’t er ek de Fryske literatuer yn besprekt. En ‘Canterò per te’ (’k Sil foar dy sjonge – GR, s. 24) yn it bondeltsje Poeti frisoni (Milaan, 1952). Beide Italjaanske oersettings skriuwt se spesjaal foar Hagen út.

De korrespondinsje hâldt begjin 1966 frijwat abrupt op as Rixt Hagen freget in part fan it materiaal dat se him stjoerd hat werom te stjoeren. Se sil op reis nei Egypte en wol foardat se fuortgiet it spul graach wer op oarder ha. Hagen docht dat en slút boppedat in papieren ryksdaalder foar de porto yn. Dan beslút Rixt yn har lêste brief laitsjend: ‘”Hjir hat de man mei oan west,” dacht ik. En nu maakt het papiertje de reis terug naar Rotterdam.’
De fjouwer brieven fan Rixt oan Hagen, de brief fan ds. F. Dykstra oan ds. J.C. Hagen en de earste en twadde brief fan Hagen oan Rixt (dy’t ek by Koos Hagen syn skinking sieten) wurde no taheakke oan it persoanlike argyf fan de dichteresse dat by Tresoar leit.

Klik hjir foar de brieven (pdf). Faaks moatte jo by guon brieven efkes ynzoome.

Sjoch ek by Sirkwy

 

 

 

Brieven fan dichteresse Rixt opdûkt

Brieven fan dichteresse Rixt opdûkt

Ofrûne simmer waard it Frysk Dichterskollektyf RIXT ferrast troch in skinking fan dichter Koos Hagen (1939) út Amstelveen. Yn ’e neilittenskip fan syn heit ds. J.C. Hagen sieten fjouwer hânskreaune brieven fan dichteresse Hendrika Akke van Dorssen (1887-1979), bekend wurden ûnder it pseudonym Rixt. Koos Hagen woe dy brieven ta hawwe oan it Frysk dichterskollektyf, om’t de Grouster dichteresse de nammejouster en beskermfrou fan it kollektyf is. Op freed 31 jannewaris, de 41ste stjerdei fan Rixt, biedt RIXT de brieven fan har nammejouster oan Tresoar oan. De brieven binne digitalisearre en wurde moarnier pleatst op de websiden fan it dichterskollektyf en Sirkwy: www.rixt.frl en www.sirkwy.frl

De brieven datearje út 1965/66. Oanlieding binne fragen fan ds. Hagen oan Rixt oer passaazjes út De gouden rider, har dichtbondel dêr’t se yn 1952 de Gysbert Japicxpriis foar krigen hie. Hagen wie earder dûmny yn Ljouwert en krige it Frysk dêr aardich yn ’e macht. Mar hy kin net alles neikomme as er yn de simmer fan 1965 De gouden rider yn syn wenplak Rotterdam oan it lêzen is. Hy beslút earst syn ljocht by kollega-dûmny F. Dykstra út Hijum op te stekken. Dy stjoert him in wiidweidige brief mei ferskate oersettings en ferklearrings fan wurden en rigels út Rixt har bondel. Mar op guon punten kin er Hagen net foldwaande helpe. Dy beslút om de dichteresse sels te benaderjen. Hy siket har adres op yn it tillefoanboek en skriuwt har in brief. Sa begjint in koarte korrespondinsje, mei Rixt yn de rol fan útlizzer fan guon fan har gedichten en ynlieder yn de Fryske literatuer.
De korrespondinsje hâldt begjin 1966 frijwat abrupt op as Rixt Hagen freget in part fan it materiaal dat se him stjoerd hat werom te stjoeren. Se sil op reis nei Egypte en wol foardat se fuortgiet it spul graach wer op oarder ha. Hagen docht dat en slút boppedat in papieren ryksdaalder foar de porto yn. Dan beslút Rixt yn har lêste brief laitsjend: ‘”Hjir hat de man mei oan west,” dacht ik. En nu maakt het papiertje de reis terug naar Rotterdam.’
De fjouwer brieven fan Rixt oan Hagen, de brief fan ds. F. Dykstra oan ds. J.C. Hagen en de earste en twadde brief fan Hagen oan Rixt (dy’t ek by Koos Hagen syn skinking sieten) wurde no taheakke oan it persoanlike argyf fan de dichteresse dat by Tresoar leit.

De oanbieding fan de brieven fynt plak op freed 31 jannewaris om 11.00 oere yn Tresoar, by it portret fan Rixt yn de Gysbert Japicxseal.

Fan 30 jannewaris o/m 5 febrewaris is it Week van de poëzie.

Rely Jorritsmapriis

De Rely Jorritsmapriisfraach is foar de 66ste kear iepensteld foar ynstjoerings fan ferhalen en fersen. De sjuery — dy ’t bestiet út Douwe Kootstra, Inge Heslinga en Rianne Blokzijl — kin maksimaal fiif ferhalen en fiif fersen bekroane. In winnend ferhaal of fers wurdt honorearre mei €1000.

Rely Jorritsma (Jellum 1905 – Nijmegen 1952) skildere, skreau en dichte.  Yn syn testamint skreau Jorritsma dat: “myn fermogen […] tsjinstich makke wurde sil om de Fryske letterkunde te stypjen” (Fjirtich jier ‘Rely Relly’, p. 25). Sa kaam it dat sûnt 1954 alle jierren in priisfraach útskreaun wurdt foar maksimaal fiif ferhalen en fiif fersen yn de Fryske taal. Allinne de bêste ferhalen en fersen winne, dat it tal Rely-winners kin alle jierren oars wêze.

Ynstjoerings kinne oant en mei 10 maaie digitaal (as taheakke) e-maild wurde nei it FLMD. Yn de e-mail moat dyn namme, adres en tillefoannûmer fermelden wurde, mar it ferhaal of fers sil anonym nei de sjuery trochbriefke wurde. Sjoch foar mear ynformaasje oer Rely Jorritsma en de priis op de webside fan it FLMD.

Waailân fan gedichten: Rixt op it eilân

It skriuwerswykein ‘Waailân fan gedichten: Rixt op it eilân’ op Skylge sil heve!

Fan 11 oant en mei 13 septimber sille wy ús meiinoar aktyf ferdjipje yn inoars dichtkeunst op de Folkshegeskoalle mei as spearpunten:

    • leare/útwikselje fan poëzy
    • kreëare/nije poëzy skriuwe
    • presinteare/mei-inoar optrede

Mei stipe fan Tresoar wurdt dit wykein ek opset om dichters fan ’e fêste wâl mei eilândichters (Aasters, Westers en Meslôners) yn kontakt te bringen.

De dielnimmerskosten lizze om-en-de-by €150,- foar it wykein mei ferbliuw yn de Folkshegeskoalle.

Stjoer in e-mail nei ynfo@rixt.frl foar fragen oer dit wykein of foar opjefte

Mear ynformaasje folget.

Gedichte-aven in St.-Anne op 30-01-2020

Altyd op ’e lêste donderdeg fan jannewary fynt in de bibliotheek fan St.-Anne de gedichte-aven plak. Hieran doen elk jaar altiten ’n prot mînsen met.

Dut jaar is de gedichte-avend op donderdeg 30 jannewary en begint om 19.30 uur. Faste deelnimmers en besoekers binne wonnen dat Jan Faber en Frootje de Weert deuze aven organisere, want per slot fan reken hewwe se dut jaren deen. Maar baidegaar hewwe angeven dat se na soafeul jaar hiermet stoppe. Fan dut plak ôf wille wij hur och soa bedanke. Nou organiseert de ôfdeling Taal fan Bildts Aigene de gedichte-aven. Maar… Jan Faber is niet ferloren gaan, want Jan is beraid fonnen om de presintasy weer op him te nimmen!

Wille jim ’n gedicht foordrage, dan kinne jim jim opgeve fia info@bildtsaigene.nl. Geef dan ok even deur hoe’t ’t gedicht hyt en wie’t ’t skreven het. Opgeve kin ok deur na de bibletheek te bellen (06-45657383) of der lâns te kommen.

En ’t maakt niet út wer’t ’t gedicht over gaat. Ok niet at ’t Bildts, Frys of Nederlâns is. ’t Mâg ’n sels skreven gedicht weze, maar ok ’n al bestaand gedicht. Maar omdat wy op ’t Bildt binne, sou ’t fijn weze dat d’r al wat Bildtse bij weze sille. En ok ’t jongerand is fansels meer as welkom om met te doen!

Maar watfoor gedicht ’t ok is, wij doen niet soa moeilik. Hopelik doen jim dat ok niet en wort d’r niet stind en binne d’r weer ’n prot foordragers en foordraagsters fan de pertij.

Ant 30 jannewary dan maar? Fijn!

Boarne: Stichting Bildts Aigene

Tsead Bruinja siket streektaalgedichten

As heitelânsdichter wol Tsead Bruinja in blomlêzing gearstalle mei gedichten dy’t net yn it Nederlânsk of it Frysk binne, mar yn in streektaal (of taalfariant) dy’t yn Nederlân brûkt wurdt.
Dêr freget er help foar mei in oprop om elk syn/har fiif favorite gedichten (gjin eigen wurk) yn sa’n streektaal of taalfariant op te stjoeren, it leafst mei oersetting.

De blomlêzing sil útjûn wurde troch útjouwerij Querido yn jannewaris 2021.

De orzjinele oprop en mear ynformaasje kinne jo hjir fine.