RIXT-dichters skriuwe op Skjin Laai

Justermiddei waard yn Beetstersweach de útstalling ‘Skjin Laai/Tabula Rasa, leechte yn wurd en byld’ iepene. De útstalling is in projekt fan Tresoar en Galerie Schoots en Van Duyse út Antwerpen yn it ramt fan LF2018, Lân fan Taal. Yn it âlde gritenijhûs fan Opsterlân ferbyldzje en ferwurdzje keunstners en dichters de skeppende leechte.
Op útnûging fan Tresoar waard oan RIXT frege om mei te wurkjen oan it projekt. Santjin RIXT-dichters ha gehoar jûn oan de oprop om in gedicht by it tema Tabula Rasa te leverjen. Byldzjende keunst en dichtwurk hingje yn Beetstersweach byinoar, trochinoar, fersterkje elkoar en lizze ferrassende relaasjes.

Bert Looper

Bert Looper, direkteur fan Tresoar, liedt de útstalling sa yn:
‘Yn 1974 skreau Steven de Jong yn it tiidskrift Trotwaer it gedicht ‘Tabula Rasa’, mei de begjinrigel ‘de stilte falt yn wurden op it wyt papier’. Yn 2018 skriuwt Eeltsje Hettinga, Dichter fan Fryslân, by de útstalling Skjin Laai/Tabula Rasa in gedicht mei de slotrigel ‘sa’t altemets út it neat wei skepping syn flecht fynt’. Twa prachtige rigels dy’t it wûnder en it riedsel fan ‘skepping’ ûnder wurden bringe. De dichter of keunstner sit foar syn wite papier en ynienen falle der wurden en bylden. Wêr komme dy wie? Ut de leechte? Samar? Is it hieltyd wer begjinne mei in skjin laai? Of is it no krekt út de follens wei fan tûzenen jierren lang opsteapele ideeën, teksten en bylden en besiket de skriuwer/keunstner om wer leechte en stilte te meitsjen?’

Grytsje Schaaf: Heintiid, koartlyn, krekt, Wrine, spriede, tekken, Diiskâld, skrousk, klomsk. Materiaal: stiel, ferskate ôfwurkingen

 

Op Skjin Laai/Tabula Rasa hinget wurk fan de keunstners Armando, Harmen Abma, Bernard Aubertin, Sies Bleeker, Bram Bogart, Marije Bouman, Jan Henderikse, Maaike Hogerhuis, Elmar Kuiper, Anke Kuypers, Jan Maaskant, Albert Oost, Zoltin Peeter, Grytsje Schaaf, Baukje Scheppink, Jan Schoonhoven, Kaneli & Smit. De gedichten binne fan Willem Abma, Pieteke de Boer, Edwin de Groot, Tsjisse Hettema, Eeltsje Hettinga, Hein Jaap Hilarides, Simen de Jong, Jan Kleefstra, Elmar Kuiper, Rein de Lange, Bartle Laverman, André Looijenga, Aggie van der Meer, Henk Nijp, Marije Roorda, Geart Tigchelaar, Jetze de Vries en Syds Wiersma.

Grytsje Schaaf, Hein Jaap Hilarides en Syds Wiersma

 

QED, fan Bartle Laverman

 

Skjin Laai/Tabula Rasa, leechte yn wurd en byld

Fan 14 oktober o/m 16 desimber, Haadstrjitte 17, Beetstersweach.
Hjir it gedicht fan Marije Roorda, ynspirearre op wurk fan Mark Rothko.

Nei it neat

It freget mear as dizze keamer
leech te heljen, muorren te wytsjen
en lis de keale romte in swijplicht op
sadat in leechte yn my trochkringt.
Earst dan dwaal ik ôf nei
in djipper neat dêr’t dôvens
delstrykt yn in wurd en rekket
in byld bedwelme as ik nei
it swart fan Rothko stoarje,
mei huver syn donker fjild ynrin
dat sprakeleas
it ûnbestimde iepenteart.

© Marije Roorda

Nothing bound

It takes more than emptying out
this room, painting the walls white
and binding the empty room to secrecy
to bring emptiness home to me.
Only then do I stray towards
a deeper nothing where deafness
settles in a word and an image
becomes intoxicated as I stare
at the black of Rothko,
walk anxiously into a field of darkness
which speechlessly
unfolds the inscrutable.

© Oersetting: Trevor Scarse

Foto’s Geart Tigchelaar

Foto’s ‘Metamorfoaze yn ’e poëzy’

Fjouwer Fryske dichters, Geart Tigchelaar, Syds Wiersma, Janneke Spoelstra en Gerrit de Vries, hawwe op 06-10-18 foardroegen yn de Ljouwerter Meniste tsjerke. De dichters liezen wurk foar  om it tema ‘transformaasje’ hinne.  It motto wie:

it libben fan in oar wennet yn ús fersen
mar úteinlik sjogge wy ússels werom

Janneke Spoelstra, Geart Tigchelaar, Syds Wiersma, Gerrit de Vries

 

De Meniste tsjerke
Poëzij yn ‘e stegers

 

Dichters út Fryslân op kulturele ekspedysje nei Kenia foar festival Explore the North

De Frysktalige dichter Sytse Jansma en de Nederlânsktalige dichter Frank Keizer binne op it stuit op it Kistrech International Poetry Festival yn Kisii, Kenia. Hja drage dêr foar út eigen wurk, jouwe wurkwinkels en sille op ûndersyk út foar it meitsjen fan nij wurk. De resultaten fan dy poëtyske ekspedysje presintearje sy takom jier, ûnder de sande edysje fan Explore the North (2019).

It Kistrech International Poetry Festival yn Kenia is op dit momint ien fan ’e grutste en populêrste literêre eveneminten yn Afrika. It festival bringt lokale en ynternasjonale dichters byinoar en lit de pleatslike befolking aktyf kennismeitsje mei poëzy en oare talen en kultueren (en oarsom). Dit jier nimme dichters en keunstners út ûnder oaren Finlân, Yndia, Israël, Kanada en fansels Kenia sels diel oan it festival. Sytse Jansma en Frank Keizer, twa dichters mei Fryske roots, binne op útnûging fan Explore the North út namme fan Nederlân yn Kisii oanwêzich.

Sytse Jansma ûndersiket yn syn poëzy ûnder oaren it stjoerende karakter fan taal. Yn Kenia set er dy line troch en ferdjippet er him yn it ynterdissiplinêre karakter fan de Keniaanske skriuwkeunst. Hokker ynfloed hawwe film en muzyk op poëzy? En hoe ferskilt de Fryske en Nederlânske kultuer dêryn fan ’e Keniaanske kultuer? Jansma ûndersiket yn syn lêste dichtbondel as nomaden yn tinten teplak / als nomaden in tenten terecht (2015) de grins tusken poëzy en it libben sels. Njonken in persoanike, artistike syktocht bringt er yn Kenia ek besites oan skoallen om learlingen te ynspirearjen mei ûnder oaren wurkwinkels kreatyf skriuwen. Bekend terrein foar Sytse, want as edukaasjemeiwurker by Tryater hâldt er him alle dagen dwaande mei de kulturele ûntwikkeling fan skoaljeugd.

“Poëzy skriuwe is in wize om it stjoerende karakter fan taal bleat te lizzen. Hoe soe it Fryske lânskip beskreaun wurde kinne út ‘global perception’ wei? Hat in Fryske boeresleat ek Japanske of Keniaanske eigenskippen? Skriuwe is lykas reizgje. Stelst dysels in doel, mar ûnderweis komst wat oars tsjin. Ik wol my graach mei iepen blik ferwûnderje oer wat Kenia by biede kin.” – Sytse Jansma

Frank Keizer freget him ûnder de reis ôf wat it betsjut om, yn de wurden fan de Keniaanske skriuwer Ngũgĩ wa Thiong’o, it ‘sintrum te ferpleatsen’ – yn geografyske, politike en kulturele sin. Hy giet op syk nei hybride foarmen fan skriuwen: op de grins fan poëzy, filosofy en proaza. Hy siket nei foarmen dy’t wat sizze oer de yntimiteit tusken geografysk fier útinoar lizzende plakken.
Earder dit jier gienen fia Explore the North de Fryske dichters Geart Tigchelaar en Sigrid Kingma nei it StAnza Poetry Festival yn Skotlân foar in poëtyske gearwurking. Mei twa Skotske dichters presintearren hja de útkomsten fan dy útwiksel op it Taletúnfestival yn Ljouwert.
De reis fan Sytse Jansma en Frank Keizer nei Kenia komt mei ta stân tanksij de stipe fan it Nederlânsk Letterefûns.

Metamorfoaze yn ’e poëzy: Fryske dichters jouwe foarm oan transformaasje

Metamorfoaze yn ’e poëzy: Fryske dichters jouwe foarm oan transformaasje

De fjouwer Fryske dichters Geart Tigchelaar, Syds Wiersma, Janneke Spoelstra en Gerrit de Vries drage op it minyfestival Lân fan Taal wurk foar om it tema ‘transformaasje’ hinne. It optreden bestiet út ien lange set dêr’t de dichters inoar naadleas yn ôfwikselje om it publyk mei te nimmen yn de feroarjende wrâld fan it ûnthâld, lichem, lânskip en geast.

Sneon 6 oktober yn de Ljouwerter Meniste tsjerke om 16:30 oere

Transpoesie Festival

Hjoed, 26 septimber, op de Europeeske Dei fan ’e Talen, begjint it Transpoesie Festival yn Brussel. De deis dêrnei organisearret de Europeeske Kommisje yn gearwurking mei Transpoesie in konferinsje ‘Multilingual education and cultural expression – learning three languages in school’. As Fryske ôffeardige sil Janneke Spoelstra dêr optrede. Hja is, lykas bekend, nei in oprop fan It Skriuwersboun útkeazen op grûn fan har gedicht ‘Altyd alve’, dat hjir te lêzen is:

:http://www.transpoesie.eu/poems/828

De oprop dy’t wy as RIXT dien hawwe om yn ’e geast fan dat festival en dy konferinsje dichters op te roppen om ek in fers oer te setten (of oersette te litten) yn it Ingelsk, Frânsk en Nederlânsk hat fertuten dien.
Om it gedicht yn alle fjouwer talen te lêzen, klik op ûndersteande dichters:

Elmar Kuiper
Marije Roorda
Geart Tigchelaar
Jan Kleefstra
Jetze de Vries

Today, the 26th of September, on the European Day of Languages, the Transpoesie Festival in Brussels starts. On the 27th the European Commission organizes, in collaboration with Transpoesie, a conference called ‘Multilingual education and cultural expression – learning three languages in school’. Janneke Spoelstra will perform there as the Frisian representative. She is, as known, chosen after a call by It Skriuwersboun on the basis of her poem ‘Altyd alve’ / ‘Always eleven’, which you can read here:

http://www.transpoesie.eu/poems/828

In the spirit of that festival, we sent out a call as RIXT to our poets to translate (or let translate) a poem in English, French and Dutch, and this call payed off.
To read the poem in all four languages, click on the following poets:

Elmar Kuiper
Marije Roorda
Geart Tigchelaar
Jan Kleefstra
Jetze de Vries

RIXT-dichters op it Greidhoek’ Festival te Wommels

 

Ankom sneon, 22-09-18, is wer it jierlikse Greidhoek’ Festival yn Wommels. Diskear binne der ek fiif dichters fan RIXT oanwêzich, te witten Simen de Jong, Jetze de Vries, Syds Wiersma, Elmar Kuiper en Geart Tigchelaar.
Hja hawwe in keatshokje ta harren foldwaan dêr’t twa stuollen ynsteane. Yn dy yntime setting is der plak foar ien dichter en ien taharker. In read parke ferljochtet de hiele keet. It tema fan it festival is #Bobek as ferwizing nei de metoo-diskusje. De namme fan ’e dichtersakt hat de titel Hestek Respekt meikrigen, mar grutte kâns dat taharker en faaks de dichter sels mei reade earkes út it hokje komt.

A poem by Kristina Kočan translated into Frisian

Foto: Kristijan Robič

Kristina Kočan (1981) is a Slovenian poet from the city of Maribor. For the European literary exchange project Other Words she was in Friesland for a few weeks. On Friday the Bildt poet and journalist Gerard de Jong showed Kristina the beautiful Bildt region, along the northern Frisian coast.

On Saturday Kristina was invited by a few RIXT-poets for a poetry session at the Swetteblom, an ecological farm and a camping site on the western banks of the Swette. This hidden spot in the Swette polder is located a few kilometers south of Leeuwarden. It was an inspiring afternoon and evening, with talks about poetry writing and an exchange of each other’s work. The meeting culminated in an attempt to translate one of Kristina’s poems into Frisian. The poets André Looijenga, Pier Boorsma, and Syds Wiersma managed to make the following joint translation of Poznopoletne Prostosti, a beautiful poem about children playing in the corn fields of August. The day after, during Kristina’s reading of poetry in the Language Pavilion MeM, she and André read the poem in Slovenian and Frisian. Today we publish it on RIXT.

Poznopoletne prostosti

v avgustovskem večeru otroci
vzklikajo vreščijo nekje
daleč na travniku
se v labirintu
koruznega polja
igrajo skrivalnice štorklje
jih v visokem preletu
tiho zapuščajo
en otrok je vedno tisti
ki se med koruzo pritaji
pozabi na igro
za par trenutkov
vsrka vase vonj
poznopoletne prostosti puhteče
toplote na koži
nog v kratkih hlačah
ko se igra bliža h koncu
so vsi otroci najdeni ta otrok
pogleda za starodavno izgubo
ki bo trajala skoraj leto
na hitro zagrebe
toplo suho zemljo
nese k obrazu
povonja jo z nosom in
odprtimi usti

© Kristina Kočan


Let simmersk frij

op in augustusjûn bern
geie wyld, raze erges
in ein it lân út
fersideboartsje yn
it labyrint fan
in maisfjild earrebarren
fleane heech oer se hinne
litte se stil achter
der is altyd ien bern
dat djipper skûlet yn it mais
en it boartsjen ferjit
hiel even
opsnúft de geur
fan it let simmersk frij wêzen
de dampende waarmte fan ‘e hûd
op koartebroekeskonken
wylst de boarterij lûkt nei de ein
wurde alle bern fûn dit bern
sjocht omheech nei it oerâlde ferlies
dat hast in jier duorje sil
bringt gau in hantsje
waarme drûge
grûn nei ’t gesicht
priuwt it mei noas en
iepen mûle

© Oersetting:
André Looijenga, Pier Boorsma, Syds Wiersma

It is further worth mentioning that the translation session at the Swetteblom ended with a short walk through the meadows of the Swette polder. Kristina wanted to spot the Ljip, the Lapwing, once Friesland’s ‘national’ bird, but now having hard times to survive in Friesland with its enduring focus on monoculture grassland and intensive livestock farming. The small group of bird spotters managed to find some Lapwings that were already gathering in the Swette polder to migrate to their winter residence in the south. At the moment Kristina is working on a poem about the Ljip and its mystical cry.