De Gjalp giet út!
Dichter op de Deel
Met veelbelovende dichters in het Nederlands, Fries en Gronings over de toekomst van het landschap.
Tsead Bruinja, Aly Freije, Sytse Jansma, Anne Broeksma, Kasper Peters, Sholeh Rezazadeh, Alexander Moto, Gabriëlle Terpstra en Dien L. de Boer
Muziek: Sietske Trinks, Johannes Terpstra en Elvire Boelee
Bolswarderweg 13, Exmorra
entree: € 10,- (koop op tijd tickets, er is een beperkt aantal plaatsen)
IJKPUNT VAN DE POËZIE
Dichter op de Deel is een poëzie-evenement dat meertaligheid en diversiteit hoog in het vaandel heeft. Op 25 mei vindt in Exmorra de achtste editie plaats. Vanaf het begin richtte Dichter op de Deel zich op de rijkdom van de poëzie in Friesland en het hele Nederlandse taalgebied en bracht dat met dit nieuwe regionale initiatief voor het voetlicht. Van bekende dichters tot aanstormende talenten. Ons taalgebied is klein, maar kent een grote variëteit aan poëtische stemmen en stijlen en een levendige cultuur van poëziepodia en festivals. Ook onder de oude balken van de boerderij in Exmorra is de klankkleur van dit brede pallet te horen. Inmiddels is Dichter op de Deel een ijkpunt van de poëzie geworden op het Friese platteland én heeft landelijke bekendheid.
SCHRIJVERSRESIDENTIE
Dit jaar is er voor het eerst een schrijversresidentie die voorafgaat aan de poëziemiddag. Niet ver van Exmorra, in Pingjum, is een mooi schrijvershuisje gevonden en als residentie ingericht. Alexander Moto bijt de spits af van de residentie die nu is toegevoegd aan Dichter op de Deel. Hij zal op het podium laten horen wat hij heeft geschreven te midden van de landerijen.
LETTERLÂNSKIP
Omdat onze biodiversiteit in nood is, besteedt Dichter op de Deel opnieuw aandacht aan de natuur die niet voor zichzelf op kan komen, dat moeten wij doen. Het thema is Letterlânskip, ‘letter’ is het Friese woord voor ‘later’ en daarmee gaat het over de toekomst van het landschap. Dit thema is aan de voordragende dichters en muzikanten meegegeven – omdat we er niet omheen kunnen – maar de kunsten staan op de eerste plaats. Een aantal klimaatdichters is aanwezig.
Boeken van de auteurs zijn te koop, en tussendoor en na afloop kan er worden genoten van een drankje.
Mede mogelijk gemaakt door Explore the North, Lirafonds, Gemeente Súdwest Fryslân, Provincie Fryslân, Cultuurfonds, Feitsma Fûns, Emmapleinfoundation, City of Literature Leeuwarden
Open Call – Transpoesie Festival
Transpoesie 2025
Ek dit jier wurdt wer in Transpoesie festival organisearre yn Brussel (en foar it earst ek yn Antwerpen); dit jier op 18 en 19 septimber. Dichters kinne har melde om ôffeardige te wurden foar it Frysk. It tema dit jier is “Turbulinte tiden, der komt stoarm”.
Kinsto yn in gedicht de eangst en ek hope fan de hjoeddeistige situaasje ta utering bringe? Of de urginsje fan feroaring, mar ek de oanstriid om jin te ferstopjen en om alles wat is yn ’e kiif te lûken.
Hoe reagearret de dichter fan no op de tiid dêr’t wy yn libje?
It festival organisearret ferskate eveneminten (lêzings, debatten, publike skriuwsesjes) foar en mei dichter yn harren eigen taal.
Wat kin de dichter ferwachtsje?
- Publikaasje: Dyn gedicht(en) wurde publisearre yn it Frysk en Ingelsk yn it festivalboekje en op de reachside fan Transpoesie
- Utnûging foar it evenemint: Dielname oan it festival yn Antwerpen op 18 septimber en Brussel op 19 septimber
- Netwurkje: Meitsje kontakt mei oare dichters, oersetters, útjouwers en kultuermakkers foar mooglike gearwurkingen
- Eksposysje (fan in ekstra gedicht): Publikaasje fan in gedicht yn ’e publike romte yn Brussel, om dyn wurk sjen te litten oan in grutter publyk, en op de reachside fan Transpoesie
Wolst meidwaan? Stjoer dan foar 1 maaie in mail nei ynfo@skriuwersbun.frl mei in idee foar in gedicht en motivaasje. Yn gearwurking mei Rixt sille wy dan in dichter selektearje en stypje om dielname finansjeel mooglik te meitsjen.
Oerfloed
Op 2 febrewaris wie it 200 jier lyn dat in wettersneedramp in grut part fan de Súdwesthoeke fan Fryslân trof. Dêrom organisearre Stifting Sânfurd jûns in bysûnder programma yn de tsjerke fan Sânfurd. Poëzy, muzyk en sang, mei it Frysk Dichterskollektyf RIXT, foardraachster Gisela Schadenberg en fluitiste Pytsje Feenstra. Der waard ek stil stien by Gryt Witbraad, ‘dichter fan de doarpen Aldegea, Idzegea en Sânfurd’, dy’t ein 2024 ferstoar.
Tryntsje van der Veer wie ien fan de dichters dy’t op Sânfurd foardroech.
Hjir har gedicht fan dy jûn.
Oerfloed
út de stilte wei
kringe lûden ta my troch
sêfte lûden fan rinnend wetter
fan oerfloedich wetter
út de stoarm wei
streamt bloedlûd troch myn earen
sûzje skolperige tinzen
in floed fan tinzen
út de see wei
brûzje kolkjende weagen troch diken
it benimt my de siken
it stûket myn siken
ik ferstilje
ferstiivje
warleas
ik neatich minske kin it net keare
net de stoarm bedimje
it wetter yndamje
ik sykje it heechste
sjoch fan ôfstân
myn lichem stjoert de siken
keart de triennen
oant it lêst
it wetter waakst en waakst
oant de floed alles oerrint
lân wurdt see
see is hôf
Twalûk ‘Humor yn Fryske literatuer’
Fryske boeken dreech? Hielendal net! Yn de Fryske literatuer falt genôch te laitsjen. Op twa jûnen (24 april en 22 maaie) komt de humor yn it wurk fan Hylkje Goïnga, Trinus Riemersma, Rink van der Velde en Sipke de Schiffart oan bod. Fan mylde iroany oant tragikomyske foarfallen en fan selsspot oant absurdisme: do lêst it allegear by dizze fjouwer Fryske skriuwers.
Op 24 april stiet it wurk fan Hylkje Goïnga en Trinus Riemersma sintraal
Hylkje Goïnga koe as gjin oar de finger op it seare plak lizze mei de tragykomyske foarfallen fan haadpersoan Martha. Douwe Kootstra wurke jierren mei de skriuwster gear en kin smaaklik fertelle oer wat er mei har meimakke.
Trinus Riemersma stie bekend as skriuwer fan serieuze literatuer, mar faak brûkte er humor (en iroany) om syn figueren te typearjen en kleur te jaan. Foar syn polemyske wurk brûkte er it wapen fan de humor geregeld om syn gelyk te krijen. Syn biograaf Doeke Sijens ljochtet de humor yn it wurk ta.
Op 22 maaie stiet it wurk fan Rink van der Velde en Sipke de Schiffart sintraal
Rink van der Velde skreau tal fan boeken. Syn ferneamdste en bêst ferkochte is Feroaring fan lucht oer wâldman ‘Durk Snoad’ en syn húshâlding. Ek syn Bokwerter kollums wienen hiel bekend. Bouke Oldenhof leit út hoe’t humor wurket en hoe’t dat yn it wurk weromkomt.
Sipke de Schiffart lûkt de lêzer yn syn roman Sjappy de wûndere wrâld fan Jappy yn. Babs Gezelle Meerburg dûkt yn de roman om sjen te litten hoe’t earnst en humor hân yn hân gean en wat de krêft fan kostlike ferhalen mei in tragyske ûnderstream is.
Kom yn de kunde mei it wurk en lit dy ferrasse. Gniis, glimkje of skatterje mei!
By beide jûnen binne ek boeken te keap fan de skriuwers.
Wolkom yn Kafee De Gouden Leeuw, de tagong is fergees.
Meld dy oan!
https://www.tresoar.nl/bezoeken/agenda/Humor-yn-Fryske-literatuer-jun-1
https://www.tresoar.nl/bezoeken/agenda/Jun-Humor-yn-Fryske-literatuer-2
Sânfurd – Zandvoort oan it Hop
Op snein 2 febrewaris wie it 200 jier lyn dat in wettersneedramp in grut part fan de Súdwesthoeke fan Fryslân trof. Dêrom organisearre Stifting Sânfurd jûns in bysûnder programma yn de tsjerke fan Sânfurd. Poëzy, muzyk en sang, mei it Frysk Dichterskollektyf RIXT, foardraachster Gisela Schadenberg en fluitiste Pytsje Feenstra. Der waard ek stil stien by Gryt Witbraad, ‘dichter fan de doarpen Aldegea, Idzegea en Sânfurd’, dy’t ein 2024 ferstoar. As earbetoan oan Gryt waard by it wetter in lyts monumint mei in gedicht fan har ûntbleate.
Hjir it gedicht dat Sigrid Kingma en Martsje de Jong as duo op Sânfurd foardroegen hawwe. De griene strofen binne fan Sigrid, de swarte fan Martsje. Oan de ein sit in ferwizing nei de dichteresse Rixt en in stikje fan it ferske ‘Meunster yn Starum’.
Sânfurd – Zandvoort oan it Hop
Flessepost
Glimmer yn de sinne
op de oerflakke fierte
ik draach myn wurd oan dy oer
hoe iroanysk
it papier dêr’t myn libben
oan oerlevere is
past yn in lege flesse
Wat songen de minsken doe
Sliep sêft myn berntsje, en,
heit is dêrbûten op ’t skolp’rjende wiet
breawinning wie it, gjin fertier
wenplak, wurkplak, gauris rêstplak
ûnthjit en driging tagelyk
It bist glimket – altyd
tosken as klauwen
hapt it yn in ferstoarne seemearmin
in ferhaaltsje foar it sliepen
alle grip op lân
ferwurdt yn de fisklucht
benimt de tins oan thús
slacht del en klapt kopke-ûnder
wetter, we kinne der net in dei sûnder
mar wat sa leaflik eagje kin
bliuwt likegoed net te fertrouwen
de wiere aard bestoppe ûnder in pokerface
blakstil, peilleas, net te bedjipjen
oant in lytse huvering de spegel brekke lit
stikken is de yllúzje fan de werklikheid
Altyd siket it nei
it ritme fan de siken
net om yn de maat
ta te slaan
it meunster wol boartsje
kitelet my ûnder de fuotten
net dwaan, net dwaan
mar nei in hoartsje
wille jaan
wurdt sinne alwer skaad
slaan seilen út ’e liken
rekket alle skientme wei
it byt yn iepen plakken
ik fiel it spielen om ’e ankels
lit my alhiel oerstreame
mar jou my noch net oer
wachtsje op dyn wurden
dy’t komme, komme, kom
No stiet it skom op ’e boech
de bemanning
mei in tou om ’e mêst knope
hopet op lân yn sicht
weagen skuorre alderheislikst
komme grûn en guod tenei
alles fan wearde is te licht
it wetter wreket dy’t tefolle nimt
lit dan like hurd
ek har sêfte kant wer sjen
It bern winkt ûnwennich
mei beide eagen ticht
nimt wat moais mei
kelpstringen yn ’e teisters
lokket, lûkt dy oan de pinken mei
Grapjaget mei de flesse
pielt mei de neilen oan ’e koark
smyt omheech, lit ûndergean
broazelet en brekt
set as in poppe
de lippen om ’e hals
slommeret swiet, mar wa past op?
Salang’t it meunster
net as keunstner springt
troch de gouden hoep
krûp ik yn har skûlliif
weagjende wetterwurden
wurde wei yn diksap
see yn de skulp
wetter yn ’e earen
sâlt yn ’e eagen
It kin net alles lije
boartersplak, skûlplak, stoartplak
mûnen, oalje en konteners
feilich achter dyk
yn in leechfiske see
Driuwende wurden yn flessepost
dobberje sêft op alles fan wearde
licht as kelp yn de teisters fan it bern
dat mei hoannepoaten skriuwt
wa fynt myn rop
ferpakt yn in pakket
fan konsumearre distilleard
wa binne myn maten
op dy wylde feart?
De weagen, de weagen dêr komt der wer ien. Glimmer yn de sinne
De weagen, de weagen, dêr komt der wer ien. Wêr glimket er hinne?
Skriuwe foar FeRstival
Wa skriuwt in fers foar 12-18-jierrigen dat geskikt is om foar te dragen? It is ornearre foar FeRstival, de Fryske foardrachtwedstriid dêr’t alle jierren sa’n 75 learlingen oam meidogge. Graach wolle wy foar de edysje fan 25-26 wer in FeRsefariaasje-bondel gearstalle mei safolle mooglik nije fersen. Ut dy fersen kieze dielnimmers it gedicht foar de foarronde.
In karkommisje giet (anonym) gear oer de fersen. Wurde dy geskikt achte, dan sille se bondele wurde yn FeRsefariaasje. Dat boekje sil nei de simmerfakânsje nei de skoallen stjoerd wurde. Der binne trije doelgroepen:
– Starters 1ste klasse, dus 12/13 jier;
– Trochsetters 2de en 3de klasse, dus 14/15 jier;
– Toppers 4de klassers, MBOers en HBOers, 16/17/18 jier.
De útdaging is fansels om hjoeddeiske tematiken te ferwurkjen en út it perspektyf fan de jongeren wei te skriuwen. Ferline jier keazen de Starters bygelyks opfallend faak it gedicht ‘Nije jas’ fan Berber Spliethoff. In net al te dreech gedicht mei in tema dat foar skoalgeande jongerein werkenber is. De groep Toppers kin al hiel wat oan en kiest faak moderne poëzij.
De fergoeding is € 75,- it gedicht as de karkommisje in fers útkiest. Bydrages kinne oanlevere wurde oant 3 maaie o.s. fia ferstival@cedin.nl.
FeRstival hopet wer in soad fersen binnen te krijen. Neat moaier as dielnimmers dy’t nij wurk foardrage!
Skriuwgroep FeRstival
Wolst ek gedichten skriuwe foar FeRstival, de Fryske foardrachtwedstriid foar middelbere skoallen, mar soest ûnder it skriuwproses graach feedback krije fan oare dichters? Of fynst it gewoan moai om wat djipper yn de foardrachtkultuer te dûken? Slút dan oan by de Skriuwgroep Ferstival, in groep dichters dy’t ûnder lieding fan Dichter fan Fryslân Arjan Hut oan ‘e slach giet mei it skriuwen fan gedichten dy’t geskikt binne om foar te dragen. Mei de groep wurde de gedichten bepraat en dielnimmers jouwe inoar tips.
Datums: tiisdei 25 maart, 1 april, 8 april en 15 april
Tiid: 19.30 oere
Lokaasje: Tresoar, Gysbert-Japicxseal
Kosten: fergees
Der is plak foar maksimaal 12 dielnimmers. Oanmelde kin oant 15 maart by Arjan Hut, a.j.hut1976@kpnmail.nl.