Frjemdling

7 juny 2018
De Snitser dichter en muzikant/trombonist Marten Visser hat him dizze wike oansletten by RIXT. Hy stjoerde it folgjende gedicht yn, dat er skreau nei oanlieding fan it ferstjerren fan Tiede Lanting, de eardere gitarist fan de Fryske band Reboelje. ‘In gedicht by it ferlies fan in muzikant dy’t mei passy en leafde de minsken rekke, en no yn ús hert fierder gean sil. It sil nea stil wurde’ (Marten Visser)

Reboelje, mei Tiede Lanting uterst links


FRJEMDLING

Dêr‘t de ierde
de blauwe himel rekket
de ljurken
transformearje yn flearmûzen,
dêr wenne hy.

In hommelse wynpûst
liet de kearsen flikkerje
petearen ferstomje,
dêr stie hy yn fol ornaat
mei syn fioele.

In ealman ferklaaid
as omstruner.

Ut hokker lân of tiid
bleau in riedsel,
hy sei gjin wurd.

Hy rekke ús hert,
dêr’t de ierde omearme
waard troch de blauwe loft.

© Marten Visser

mei it muzyk mei

Henk Nijp is ien fan de fiif dichters dy’t belutsen binne by Kariljon en Poëzy, dat op freed 8 juny 2018 plakfine sil. Nijp wurket gear mei de komponist Feike van der Zee. Hjir de link nei it evenemint Kariljon en Poëzy.

mei it muzyk mei

as melodyen langer net te binnensjitte
eagen almar taaste yn it tsjuster
tinnitus de trommelfluezen teistert
wolsto dan myn tamboer-mêtre wêze
dan rinne wy mei hege knibbels op ‘e pas
oer de binnenpaden fan Metusalim

nim my by de fearten del
dêr’t wy fisken, swommen
sinne sûnder erch ús rêgen skroeide
dêr’t wy einenêsten rôven yn’e reiden
wiete sokken tsjin ‘e hikke kletsten
skrokken fan stampfee yn ‘e greide

fan swierwaar op neare jûnen
it knetterjende koper fan de flits
dêrnei donkere dreunen fan ‘e trom
safolle tellen eangst, stadich tichter by
oaremoarns ferwaaide nêsten yn ‘e wâl
lichte toan fan slakkespoaren op ’t beton

stap do wer as in stoaterske hoanne
jou kordaat de mjitte oan
smyt de stêf nochris heechop
sadat er skitteret yn ‘e sinne
tikje ik de tingels op ‘e triangel
as soene wy de taptoe rinne

© Henk Nijp

 

Gysbert X

It dichtersduo Tsjisse Hettema en Aafje Bouwer hat in Stellingwerfs fers skreaun by in nij stik fan komponist Pieter Bakker. Komposysje mei gedicht sille kommende freedtejûn op it Hofplein yn Ljouwert útfierd wurde, as ûnderdiel fan it evenemint Kariljon en Poëzy. Pieter Bakker syn stik is ynspirearre op it Moarnliet fan de Fryske dichter Gysbert Japicx (1603-1666). It Moarnliet brocht it duo Hettema/Bouwer by it folgjende gedicht oer Gysbert X, dy’t neffens it duo ‘noch altyd yn de Fryske literatuer omdoarmet en net wit wêr’t er no eins thús heart.’ Hjir de link nei it evenemint Kariljon en Poëzy.

Gysbert X

het gien tied
om een kompesisie
van zien warkelikhied
op riespepier te zetten

zien kepotte hatte
slaot te pletter op ‘e kliffen
waor as popsongs overhenne
flatten

hi’j raekt de grond
mit zien duuster wezen

hi’j het een penne en een stemme
en een roerloze aangst om dat te delen
drieft de tonen van zien liet
een duvelspakt
hoger

skaekelt zien leven
op naor een dissonant
dat ‘m in weer wat aanders wil douwen
een wegmaekt labyrint

uut die tied verleuren
drieft zien piene
omhogens
en slaot weer daele
in oonze tied

waor heurt hi’j thuus
master X (2x)

© Tsjisse Hettema en Aafje Bouwer

Jetze de Vries dichter fan ‘e moanne juny 2018

Jetze de Vries fan Harns is de Dichter fan de moanne juny 2018. Klik hjir foar eardere gedichten fan Jetze de Vries op RIXT. Jetze wie ien fan de dichters dy’t te gast wie by Noardewyn Live op Omrop Fryslân. Ynkoarten publisearje wy syn earste moannegedicht fan juny.

Jetze is ek ien fan de earste Fryske barteliers . ‘Bartelje’ is poëzij, slam, ymprovisaasje, entertainment en muzyk tagelyk. De bartelier kriget in ûnderwerp oanrikt en moat dêr nei tweintich sekonden betinktiid wat oer sjonge, op rym en op in bekende melody. It is in âlde en populêre Baskyske keunstfoarm, de bertolaritza. Sunt koart wurdt besocht om in Fryske fariant te yntrodusearjen. Jetze is ien fan de dichters/performers dy’t him der oan weaget.

It folk fan Rixt

By gelegenheid fan it omdopen fan Dichters fan Fryslân ta dichterskollektyf RIXT skreau Bartle Laverman it folgjende fers.

IT FOLK FAN RIXT

Wij soene krekt
oan it sop
Seamus, Joseph en ik
doe’t Peter van Lier
yn ‘e doar stie mei
der stiet in bus fol
Folk fan Rixt
fan Folkertsma Tours
foar de Trochreed
ûnderweis nei it Lân fan Taal
en no fansels it paad bjuster

Taal is goddomme hiemleas
sei Joseph suver grimmitich
se moatte mar yn harren fersen wenje
of oare tiny houses
de heechste tiid
om de Hauk los te litten
o ja, de Hauk bearde ik
ik wenne ea oan de Houkesleat!
mar dat wie foar myn disgenoaten
te onnoazel
om te begripen

Benijd nei wat
Heiddegger
hjir fan sizze soe
gnyske Peter like oerstallich

Doe’t de bus
efterstefoaren
de tiid wer yn ried
hearden wij yn de bjirm
in kabouter skellen:
Rop. Rop. Rop.

Foar RIXT

Yn ‘e wike nei’t wy de namme RIXT foar ús kollektyf keazen hiene, stjoerde Piter Yedema ( 20 april 2018) it folgjende gedicht yn. It wie bedoeld foar de dei dat RIXT online gie, skreau er. Safier is it no. Yn neitins oan Piter. Dat wy dichtsje meie en ús talint net foar it lêst bewarje.

FOAR RIXT

Skriuw en sy is it dy’t it lêst
alles kin ien samar oergean
Hat it allegear foar goed west?

Dichtsje dan en sis it sil bestean
bewarje it bêste net as lêst
Sij sil it mooglik net ferstean

© Piter Yedema

Frysk dichterskollektyf kiest nije namme

It kollektyf Dichters fan Fryslân hat in nije namme. De groep fan yntusken hast fjirtich dielnimmende dichters giet troch ûnder de namme RIXT Frysk Dichterskollektyf. Mei dizze namme ferneame se ien fan Fryslâns grutste dichteressen (Rixt, 1887-1979). Hjoed giet ek de webside fan RIXT online: www.rixt.frl

Op de nije webside, dy’t mei mooglik makke waard troch finansjele stipe fan de Provinsje Fryslân, presintearret RIXT him mei in grutte groep dichters en in grut ferskaat oan gedichten. Der is ek in oersicht te finen fan de útgongspunten fan it kollektyf en de projekten/aksjes dêr’t it kollektyf oan meidocht. It wichtichste doel bliuwt: poëzy skriuwe oer aktualiteit binnen en bûten Fryslân en besykje de Fryske poëzy ûnder de oandacht fan in breed publyk te bringen.

RIXT wurket mei Dichters fan de Moanne. Alle moannen stiet der in oare dichter yn de spotlights. Sy/hy skriuwt minimaal twa aktuele gedichten foar RIXT. Yn jannewaris 2018 sette Willem Abma as moannedichter út ein. Dêrnei namen Aggie van der Meer, Geart Tigchelaar, Piter Yedema en Syds Wiersma it stokje oer. Harren gedichten waarden op de Facebookside fan Dichters fan Fryslân publisearre en binne no ek op de nije webside te lêzen. De RIXTmoannedichter fan juny is de Harnser dichter Jetze de Vries.

Elke Fryske dichter binnen of bûten it kollektyf kin gedichten foar RIXT ynstjoere. Fan septimber 2017 ôf hat dat al mear as 60 nije Fryske gedichten oplevere. RIXT is in iepen kollektyf. Dichters dy’t yn it Frysk of in steds- of streektaal yn Fryslân skriuwe, kinne har oanmelde as dielnimmer. De redaksje fan RIXT beoardielet oft de ynstjoerings op de webside komme en/of de social mediakanalen fan RIXT pleatst wurde.

RIXT is de kommende wiken yn wikseljende groepkes aktyf:

  • Freed 1 juny treedt der in groep dichters op by Noardewyn Live op Omrop Fryslân.
  • Freed 8 juny om 19.30 oere treedt in groep fan fiif dichters op by Kariljon en Poëzij op it Hofplein yn Ljouwert: RIXTdichters wurkje dêr gear mei fiif komponisten út Fryslân dy’t nij wurk skreaun ha foar it kariljon op it Ljouwerter stedhûs.
  • Freed 8 juny rint in groepke RIXTdichters mei yn de iepeningskuier fan Inside Out yn Frjentsjer, in mienskiplik keunstprojekt troch psychiatryske pasjinten.

RIXT begjint de kommende wiken ek mei syn earste guerrilla-aksjes: koarte stand up-poetry op plakken dêr’t it net ferwachte wurdt.

De webside fan RIXT wurdt ynkoarten twatalich: Frysk / Ingelsk. Oan de Ingelsktalige side wurdt noch wurke.

Slaper

Gerard Marcel de Jong is hoofdredakteur fan de Bildtse Post en weunt an ‘e Ouwe-Dyk. As ’n dykslaper die’t te betiid wakker is, skryft-y dêr syn gedichten.

 

SLAPER

De Ouwe-Dyk is ’n slaper,
Kastreerde kering die’t fan water
Niet eens droomt, útdroogd korpus
opbaard in ’n Mondriaan fan klaai.

Nou overwoekerd met skakeerde,
Fersakte Villa Réfugio’s foor nomaden
En trawanten die’t hursels wel
Rêde kinne, maar niet helpe.

Lang docht dat de soezende wyn
De sielsoekers hier in ‘e roes brocht.
Stad Niks foor lege harten, salvend
eand foor sluge aaigooiers.

Maar ik sien Bornrif: Fallus die’t ’n levenslyn
over’t sliklând skynt – en soa’t hur ogen
mij gefangen houwe gryp ik ’t licht,
as ’n dykslaper die’t te betiid wakker is.

© Gerard Marcel de Jong