Waarmje myn tean

Ien oanlieding foar it skriuwen fan ‘Waarmje myn tean’ wie it bekend wurden fan it safolste gefal fan in politikus dy’t de fout yngongen is mar sels tinkt dat er neat ferkeards dien hat. De skriuwer sjocht in patroan en siket foar himsels in wei om it treurige fan de ûnoplosberens fan de situaasje net om slaan te litten yn synisme.

waarmje myn tean

waarmje myn teannen do waaiende wyn
de rjochter hat ferlet hy raast
en boldert oer it fjild it meast hat er ferlet
fan rêst yn syn kâld berekkenjend hert –
waarmje him as earst fersin dy net –
hy is de grutste tean en raast it meast mar is it hiele lichem net

helje waarmte út de sinne en de stjerrende grûn
en út de healwize man fan tweintich miljoen
hy stiet as in toer mei de kop krekt boppe wetter –
wy swimme oer de boaiem fan it bêd –
syn maten sitte der ek ta de nekke ta yn mar sjogge it
nei eigen sizzen better
draai se om as leinen se op
de barbecue en waai do waarme wyn

(ien tenoar)
waarmwaaiende wyn
nim waarmte fan my
lit my myn teannen waarmje
oan dy

(trije tenoaren, fiifkwarts)
o waaiende wyn
do waaiende wyn

ja waarmje myn opsteande teannen
en kom der dêrnei troch myn noastergatten yn
lit my dy fiele my myn krêft nedich hawwe
myn spieren spanne moatte yn ferset tsjin de goaden –
harren tongerjen muzyk harren ljochtsjen bleek trochskinend wyt –
ik ha myn eagen
ticht en ik ha dy

© Marc Kooij 2018

 

Donderpreek

Syds Wiersma stjoerde hjoed it gedicht Donderpreek yn. Syn ynlieding op it fers: ‘Marianne Thieme beneamde it mar wer ris, ôfrûne moandei yn har opinystik yn de LC: As CDA, LTO en Rabobank oan de ûnderhannelingstafel sitte, wurdt der net praat oer ynkrimping fan de feesteapel. Wylst it ien fan de wichtichste punten is as it giet om it werombringen fan de broeikasgassen en it heljen fan de klimaatdoelen. En dan hjoed. Fryslân priuwt de jittik fan de neoliberaal-griene wyn dy’t sûnt koart troch de VVD waait: Nij Hiddum-Hou moat der komme, sizze de Fryske Steaten. In grut wynturbinepark yn in âld kultuerlânskip, oer de hollen fan de measte bewenners hinne, mei alle ûnwissichheid dy’t der is oer de ynfloed fan sokke turbines op de sûnens fan minsk (en bist). Wichtichste argumint om it plan trochgean te litten: oars misse wy subsydzjejilden. Ha jo wol oait! In VVD-deputearre en VVD-steateleden (en alle oaren dy’t achter it Kolleezje oanrinne) litte aaklike lânskipsplannen trochgean, omdat der oars subsydzjes misrûn wurde. Liberalen en jild, it bliuwt tricky business. It is in dei foar in donderpreek.’

Donderpreek

As ’t CDA oan tafel sit, bid dan
dat net de LTO, of folle minder
ploechlieder Rabobank in strang O BLINDER
NEE yn de hoarich skerpe earkes fan
de dames en hearen kristenen flústeret.
Klimaatwet? Wêrom net? De Heare syn Wet
ropt rintmasters. Mar minder yn ‘e pet?
Gjin boerebank dy’t noch nei dûmny lústeret.

En sitte liberalen foar, wês wach
foardatst it witst swypskaadzje boppe minsken
wynmeunsters, leit de sinnefrek syn winsken
swetten út, falt de mienskip slach op slach.

O ja, it driuwt, ús Hegere Transysjesaak
mar god, de Mammon en de Griene Draak.

© Syds Wiersma

Proefknyn

Dit gedicht fan Rein de Lange is makke nei oanlieding fan it stil protest yn kninemaskers tsjin de wynmeunsters dy’t by de kop fan de Ofslútdyk drige te kommen.

Proefknyn

it stampen is ferstomme
raze en roppe
de koekuten fan it sêfte plúsj ôf

in tinne wyn waait troch har wjukken
de tritich mûnen skitterje
as sulverstikken yn it swarte skaad

yn it fjild de kninen, wachtsjend
op de izeren poddestuollen
dy’t giftich om har hinne slaan

© Rein de Lange

De switdrip

Duorsumens is in hot topic tsjintwurdich dêr’t mei skoard wurde kin yn ’e polityk. Hiel moai en de politisy moatte it ek fral oankaartsje, mar it is de ekonomy en benammen de boarger dy’t it oernimme moat. De saneamde Elfwegentocht rint fan 30 juny oant 14 july, mar wannear’t men bygelyks troch hokfoar stêd dan ek fytst is it ien en al ‘âlderwetsk’ motorisearre ferkear. De omslach moat plakfine foar’t it te let is. As it net al te let is.

 

De switdrip

Doe’t ik in sneintemoarn yn july ûnder it hurddraven
stroffele op in betonreed troch de greiden seach ik efter-
om wat mooglik de oarsaak west hie. It wie blykber net
in brede naad, sa’t ik tocht hie mar in switdrip. Ik wer-
kende it fuort út myn tiid doe’t ik skjinmakker wie by
in grut skjinmakbedriuw en ris it gemeentehûs himmelje
moast. It wie in kliemige drip fan in politikus. Troch myn
ûndersykjend aard seach ik fuort op Twitter dat twa depu-
tearren hjir op ’e tandem delkommen wienen. It tegeltsje
by ús heit en mem yn ’e koken kaam my wer foar it net-
flues dat in skeet noch gjin biogas is as der net marketing
efter sit.

@Geart Tigchelaar

It sil wêze

Tsjisse Hettema skreau ûndersteand gedicht oer de Elfwegentocht dy’t kommend wykein hjir yn Fryslân syn apoteose krijt. Hettema leaut net dat sokke symboalyske, solistyske aksjes fertuten dogge. It skjirret neffens him tsjin it braafste jonkje fan ’e klasse oan.

It sil wêze

der sil wêze, no ja
de Aldehou
sil wêze
in grut symboal fan
in wrâlds
tinken

dat sil wurde
ús takomstich, no ja
byld fan ússels
in foarútskode naasje
fan in skjinne, sûkerskjinne
provinsje fan ynwenners
yn in grutter gehiel

wat liket dêr op
in mishipte gedachte fan foarútgong
foarop te rinnen

stiet dêrom dy toer al tiden
bryk
dat wy al dat
krewearjen
mei in skeaneach besjen moatte
no ja, dat sil wurde
in heechtijdei

© Tsjisse Hettema

Steuring

Us junydichter Jetze de Vries hat dit fers skreaun fanwege de wize fan kommunisearjen fan de Omrin oer de steuring(en). In meiwurker fan de skipswerf sei fan neat te witten, wylst Omrinpersoniel al bûten stie. In grut part fan de Harnzers en omkriten leaut net mear dat Omrin der alles oan docht om de ûne feilich te krijen.
En de Provinsje? Nimt dy de mienskip serieus?

Harns, juny 2018

Steuring

der wie in steuring
lies ik ferline wike
der wie in steuring
op ’e nij
ik wie tichtby
op ‘e werf oan it wurk

der wie in steuring
lies ik in pear dagen lyn
der wie in steuring
op ’e nij
ik wie tichtby
ik hie krekt de skonken ûnder ’t gat
by it sâltfabryk

der wie in steuring
lies ik juster
der wie in steuring
op ’e nij
ik wie tichtby
it wie skoft by de Omrin
ik rûn in blokje om

de bazen mei bline ramen
litte mûnsters los
as kobben met griene eagen
foar harren ponge
smoke wy sigaar
oer ’e longen

Steuring?

 

© Jetze de Vries

 

 

 

ik zit in ‘e baarm

Disse tekst van ’t Stellingwarfse dichtersduo Tsjisse Hettema en Aafje Bouwer is schreven op al dat moonsterlike boere-ark dat op ‘e eupenbaore weg rondriedt.

ik zit in ‘e baarm

ik zit in ‘e baarm
krekt op tied

dat de hoogzeet’lende boer
veldheer
over dood grös
en dooie voegels

’t naekte trekkerlief
invet
mit ’t ofgriezen
van heur ervaringen

drieft mit de vloed
van de transietsie mit

ik trek mien bienen in
om deurgang te geven
an zien kop mit grieze aske
en zien aarms
inkrast
mit de tekens van de ondergaank

@ Tsjisse Hettema en Aafje Bouwer

Poepjes’ pierpolityk

Europeeske kultuerútwikseling is in humanitêr middel foar non-violence en antyterrorisme. Kulturele útwikseling is in opdracht yn it Europeeske Kulturele Haadstêdbelied. Want polityk sterkeren kinne polityk swakkeren helpe. En it folk is altyd ’t it slachtoffer fan geweld. As lykwols útwikselingspartner Valletta polityk faalt – troch de ‘whispering power’: de lobbymacht dy’t ek hjir regearret – grypt yn Fryslân de deputearre fan Kultuer dat oan om de útwikseling stop te setten – ynstee fan dy oan te passen oan it tema fan terreur – en it bestjoer fan Valletta yn de kaart te spyljen mei drigemintspolityk.

 

Poepjes’ pierpolityk

O wy ha it wurd leard fan oerstekken helpt:
‘kulturele dialooch’ en ‘antyterrorisme, frede
en begryp’, of ‘konstruktive rêding út de neden’,
it deistich fjouwertûzenfâldich grêf fan geweld.

Wy ha skoan it globaal kapitaal derta teld,
de lukrative rûte ’n ieuwenâld strategysk brede
taal fan lústermacht dy’t herten wint en rede,
azueren rút, rots en see, hja wiene ús held.

Oant dêr blinder it seineblêd glied fan terreur
doe knypt-en-stompten wy, o sa superieur:
har skepkes foar ús sânbak fierstentemin.

Op jim knibbels yn ’t stof, út ús ryk fan gelyk,
jim flot mei fersûpe – da’s grutte pierpolityk,
ús jirpel sa krûmich, ús gewisse sa skjin.

© Friduwih Riemersma

de wachter

De wachter is in sonnet dat Henk Nijp skreaun hat nei oanlieding fan it feit dat multi-keunstner en lânskipsskilder ‘út needsaak’ Jentsje Popma in skoft lyn al syn wurken en materialen oerdie oan stichting Nij Kleaster yn Jorwert. Hy hat sympaty foar de útgongspunten fan dy stichting en fûn dat it dêr goed te plak wie.
Jentsje is noch like begien mei it lânskip as eartiids, en sjocht skaalfergrutting, de produksje en de jacht op it grutte jild as it kwea dat de delgong fan it lânskip feroarsaket. Dat woe hy yn syn wurk sjen litte en as warskôging ‘hearre’ litte.

Dêrom …

 

de wachter

de wachter fan it lânskip knypt heal de eagen,
dikeret oer sleatten en ikkers mei âlde attinsje
it giel fan syn koalsied wâlet yn weagen
hy beskôget de seedyk as de grins nei in oare diminsje

heech op ‘e dykstreppen lêst hy de loften
heart noch de froasken mei lûd fan ’t ferline
ferhellet fan skriezen en ljippen yn ûnbidige kloften
hunet it gas en it sâlt dy’t liede ta it grutte ferdwinen

syn ‘Ode aan de schepping’ is noch inkeld in print op papier
troch achteleazens fertoarkje syn wurken
wat bewarre bleau is mar in fraksje fan wat der earst wie

syn muze, dy‘t hy stadich yn dizen ferlear,
hat him frege har dochs gau te folgjen op har flecht nei it ljocht
hoe graach soe hy wolle mar hy is hjir lang noch net klear…

© Henk Nijp